احادیث قرآن

احاديث قرآن

بسم الله الرحمن الرحيم

عظمت قرآن

قال رسول الله صلي الله عليه و آله: فضل القرآن على سائر الكلام كفضل الله على خلقه

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: برترى قرآن بر ساير سخنان مانند برترى خداوند است بربندگانش

بحارالانوار ج 92,ص 17

قرآن در كنار عترت

قال رسول الله صلي الله عليه و آله: انى تارك فيكم الثقلين ما ان تمسكتم بها لن تضلوا بعدى : كتاب الله و عترتى اهل بيتى لن يفترقا حتى يردا على الحوض

رسول خداصلي الله عليه و آله فرمود: من در ميان شما دو چيز سنگين و (گرانبها) به يادگار مى گذارم، كتاب خدا و اهل بيت من، از هم جدا نمى شوند تا مرا نزد حوض كوثرملاقات كنند

بحارالانوار ج 2, ص 99

تعليم و تعلم قرآن

قال رسول الله صلي الله عليه و آله: خياركم من تعلم القرآن و علمه

رسول خدا(ص) فرمود: بهترين شما كسانى هستند كه قرآن را آموخته و به ديگران تعليم مى دهند

بحارالانوار ج 92,ص 186

نگاه كردن به كلمات قرآن

قال رسول الله صلي الله عليه و آله: النظر فى المصحف من غير قراءة عبادة

رسول خدا صلي الله عليه و آله قرمود: نگاه كردن به صفحات قرآن (حتى بدون خواندن آن) عبادت است

بحارالانوار ج 99,ص 65


تلاوت از روى قرآن

قال رسول الله صلي الله عليه و آله : القراءة فى المصحف افضل من القراءة ظاهراً

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: تلاوت قرآن از روى آن با فضيلت تر از حفظ خواندن آن است

قرائت قرآن با صوت نيكو

قال رسول الله صلي الله عليه و آله: حسنوا القرآن باصواتكم فان الصوت الحسن يزيد القرآن حسنا

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: قرآن را با صورت نيكو زينت دهيد كه صوت نيكو بر زيبايى قرآن مى افزايد

صحيح خواندن قرآن

قال رسول الله صلي الله عليه و آله: اعربوا القرآن والتمسوا غرائبه

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: قرآن را با اعراب صحيح بخوانيد و عجائب آن را استخراج كنيد

مستدرك ج 4, ص 372

عمل به دستورات قرآن

قال رسول الله صلي الله عليه و آله: ما آمن بالقرآن من استحلّ محارمه

پيامبراكرم صلي الله عليه و آله فرمود: ايمان نياورده است به قرآن كسى كه حلال بداند چيزهاى را كه قرآن حرام كرده است

بحارالانوار ج 77, ص 160


تلاوت قرآن در خانه

قال النبى صلي الله عليه و آله

نوروا بيوتكم بتلاوة القرآن و لاتتخذوها قبورا" كما فعلت اليهود والنصارى, صلوا فى الكنائس و البيع و عطلوا بيوتهم فان البيت اذا كثر فيه تلاوة القرآن كثر خيره و امتع اهله و اضاء لاهل السماء كما تضيى نجوم السماء لاهل الدنيا

پيامبر گرامىصلي الله عليه و آله فرمود نورانى كنيد خانه هاى خودتان را به تلاوت قرآن و آن را قبرستان قرار ندهيد مانندكارى كه يهود و نصارى كردند, نماز را در كليساها و (كنيسه ها) خواندند و خانه هاى خود را معطل گذاشتند, پس به درستى كه اگر زياد شود تلاوت قرآن در خانه اى خير و وسعت براى اهل آن زياد مى شود و آن خانه مى درخشد و به اهل آسمان نور مى دهد, آنچنان كه ستاره هاى آسمان به اهل زمين نور مى دهد و مى درخشد

بحارالانوار ج 92, ص 200

احترام به قرآن

قال رسول الله صلي الله عليه و آله: من وقّر القرآن فقد وقّر الله و من لم يوقر القرآن فقد استخف بحرمة الله، حرمة القرآن على الله كحرمة الوالد على الولد

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: كسى كه از قرآن تجليل كند, از خدا تجليل كرده و كسى كه قرآن را تجليل نكند به حريم خدا اهانت كرده است، حرمت و قدر قرآن نزد خدا مانند برترى پدر بر فرزند است

بحارالانوار ج 92, ص 17

مسواك زدن

قال رسول اله صلى الله عليه و آله: نظفوا طريق القرآن قالوا: يا رسول الله: و ما طريق القرآن؟ قال: افواهكم ، قالوا: بماذا؟ قال بالسواك

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: جاده قرآن را پاكيزه كنيد، سوال شد: يا رسول الله جاده قرآن كدام است؟ فرمود: دهان، سوال شد: به چه ترتيب؟ فرمود با مسواك زدن

بحارالانوار ج 76, ص 135

با خضوع خواندن قرآن

قال رسول الله صلي الله عليه و آله: اقراوا القرآن ما ائتلفت عليه قلوبكم, و لانت عليه جلودكم, فاذا اختلفتم فلستم تقراونه

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: مادامى كه در تلاوت قرآن قلوب شما نرم مى شود و در خود احساس خضوع مى كنيد قرآن بخوانيد و در غير اين صورت حق تلاوت را اداء نكرده ايد

تدبر و انديشيدن در آيات

قال على عليه السلام : الا لا خير فى قرائة لا تدبر فيها

امير المؤمنين عليه السلام فرمود: آگاه باشيد كه درتلاوت قرآن بدون تدبرخيرى نيست

وضو داشتن

قال على عليه السلام: لايقرأ العبد القرآن اذا كان على غير طهور حتى يتطهر

امير المؤمنين عليه السلام فرمود: هنگامى كه وضو نداريد قرآن نخوانيد

نزول قرآن در سه بخش

عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام يَقُولُ نَزَلَ الْقُرْآنُ أَثْلَاثاً، ثُلُثٌ فِينَا وَ فِى عَدُوِّنَا وَ ثُلُثٌ سُنَنٌ وَ أَمْثَالٌ وَ ثُلُثٌ فَرَائِضُ وَ أَحْكَامٌ

اصبغ بن نباته گويد: شنيدم از اميرالمؤ منين عليه السلام كه مى فرمود: قرآن در سه بخش نازل شده يك بخش آن درباره ما و دشمنان ما است ، و بخش ‍ ديگر در سنتها و امثال است ، و بخش سوم در واجبات و احكام است          اصول كافى جلد 4 ص/ 435 ح/ 2


قرآن و گنج

عَنِ الزُّهْرِى قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ ع يَقُولُ آيَاتُ الْقُرْآنِ خَزَائِنُ فَكُلَّمَا فُتِحَتْ خِزَانَةٌ يَنْبَغِى لَكَ أَنْ تَنْظُرَ مَا فِيهَا

زهرى گويد: از حضرت على بن الحسين عليهما السلام شنيدم كه مى فرمود: آيه هاى قرآن گنجينه هائى است ، پس هرگاه در يك گنجينه را گشودى شايسته است كه بدانچه در آن است نظرى بيفكنى

اصول كافى جلد 4 ص/ 412 ح/2


با قرآن چه كرديم

قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عليه السلام قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَنَا أَوَّلُ وَافِدٍ عَلَى الْعَزِيزِ الْجَبَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ كِتَابُهُ وَ أَهْلُ بَيْتِى ثُمَّ أُمَّتِى ثُمَّ أَسْأَلُهُمْ مَا فَعَلْتُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ وَ بِأَهْلِ بَيْتِى

حضرت امام باقر عليه السلام فرمود: رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: من نخستين كسى هستم كه روز قيامت بر خداى عزيز جبار وارد مي شوم و با كتابش و اهل بيتم ، سپس امتم (وارد شوند) پس از ايشان بپرسم چه كرديد با كتاب خدا و اهل بيت من ؟

اصول كافى جلد 4 ص / 400 ح/ 4

نتيجه خواندن قرآن در شب

عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص ‍ مَنْ قَرَأَ عَشْرَ آيَاتٍ فِى لَيْلَةٍ لَمْ يُكْتَبْ مِنَ الْغَافِلِينَ وَ مَنْ قَرَأَ خَمْسِينَ آيَةً كُتِبَ مِنَ الذَّاكِرِينَ، وَ مَنْ قَرَأَ مِائَةَ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ الْقَانِتِينَ، وَ مَنْ قَرَأَ مِائَتَيْ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ الْخَاشِعِينَ، وَ مَنْ قَرَأَ ثَلَاثَ مِائَةِ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ الْفَائِزِينَ، وَ مَنْ قَرَأَ خَمْسَمِائَةِ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ الْمُجْتَهِدِينَ، وَ مَنْ قَرَأَ أَلْفَ آيَةٍ كُتِبَ لَهُ قِنْطَارٌ مِنْ تِبْرٍ الْقِنْطَارُ خَمْسَةَ عَشَرَ أَلْفَ مِثْقَالٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ الْمِثْقَالُ أَرْبَعَةٌ وَ عِشْرُونَ قِيرَاطاً أَصْغَرُهَا مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ وَ أَكْبَرُهَا مَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ

حضرت باقر عليه السلام فرمود: كه رسول خدا (ص ) فرموده :هركس در يك شب ده آيه از قرآن بخواند از غافلين نوشته نشود و هركس پنجاه آيه بخواند در زمره ذاكرين نوشته شود و هر كس صد آيه بخواند در زمره قانتين نوشته شود و هركس دويست آيه بخواند از خاشعين نوشته شود و هر كس سيصد آيه بخواند از فائزين نوشته شودو هر كس پانصد آيه بخواند از جمله مجتهدين نوشته شود و هر كس هزار آيه بخواند براى او (ثواب انفاق ) يك قنطار از طلا نوشته شود و قنطار پانزده هزار مثقال طلا است ، كه هر مثقالى بيست و چهار قيراط است كه كوچكترين آنها باندازه كوه احد و بزرگترين آنها باندازه آنچه ميان زمين و آسمان است

اصول كافى جلد 4 ص/ 415 ح/ 5

قرآن خواندن جوان

قال الصادق عليه السلام: من قرا القرآن و هو شاب مومن, اختلط القرآن بلحمه و دمه

امام صادق عليه السلام فرمود: كسى كه قرائت قرآن كند در حالى كه جوان با ايمان باشد قرآن با گوشت و خونش آميخته مى شود

الكافى ج 2,ص 603

كسانى كه قرآن را به زحمت ياد مى گيرند

قال الصادق عليه السلام: ان الذى يعالج القرآن و يحفظه بمشقه منه قله حفظ له اجران

امام صادق عليه السلام فرمود: كسى كه كشش حافظه اش كم است و با مشقت قرآن را فرا مى گيرد دو اجر دارد

بحارالانوار ج 92, ص 202                                            تلاوت قرآن توام با اخلاص

قال الصادق عليه السلام: ان من الناس من يقرا القرآن ليقال: فلان قارى و منهم من يقرا القرآن ليطلب به الدنيا ولا خير فى ذلك و منهم من يقرا القرآن لينتفع به فى صلاته و ليله و نهاره

امام صادق عليه السلام فرمود: پاره اى از مردم قرآن تلاوت مى كنند كه گفته شود چه خوب مى خواند و برخى قرآن مى خوانند براى تامين معاش. در اين دو دسته خيرى نيست. ولى بعضى از مردم قرآن مى خوانند كه از راهنمايى هاى او بهره مند شوند و در نماز و در حال و شب و روز از آيات الهام بخش قرآن بهره معنوى و فكرى بردارند

استعاذه پيش از تلاوت قرآن

قال الصادق عليه السلام: اغلقوا ابواب المعصية بالاستعاذة، وافتحوا ابواب الطاعة بالتسمية

امام صادق عليه السلام فرمود: درهاى معصيت را با گفتن(اعوذ بالله من الشيطان الرجيم) ببنديد و درهاى طاعت را با (بسم الله الرحمن الرحيم) بگشاييد

بحارالانوار ج 92, ص 216

قرآن چراغ هدايت

عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ فِيهِ مَنَارُ الْهُدَى وَ مَصَابِيحُ الدُّجَى فَلْيَجْلُ جَالٍ بَصَرَهُ وَ يَفْتَحُ لِلضِّيَاءِ نَظَرَهُ فَإِنَّ التَّفَكُّرَ حَيَاةُ قَلْبِ الْبَصِيرِ كَمَا يَمْشِى الْمُسْتَنِيرُ فِى الظُّلُمَاتِ بِالنُّورِ

حضرت امام صادق عليه السلام فرمود: همانا اين قرآن (كتابى ) است كه در آن است جايگاه نور هدايت و چراغهاى شب تار، پس شخص تيز بين بايد كه در آن دقت كند و براى پرتوش نظر خويش را بگشايد، زيرا كه انديشه كردن زندگانى دل بينا است ، چنانكه جوياى روشنى است در تاريكى ها به سبب نور راه بپيمايد                                  اصول كافى جلد 4 ص / 400 ح/ 5

دفاتر اعمال و قرآن

عَنْ يُونُسَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام إِنَّ الدَّوَاوِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَلَاثَةٌ دِيوَانٌ فِيهِ النِّعَمُ، وَ دِيوَانٌ فِيهِ الْحَسَنَاتُ، وَ دِيوَانٌ فِيهِ السَّيِّئَاتُ فَيُقَابَلُ بَيْنَ دِيوَانِ النِّعَمِ، وَ دِيوَانِ الْحَسَنَاتِ فَتَسْتَغْرِقُ النِّعَمُ عَامَّةَ الْحَسَنَاتِ، وَ يَبْقَى دِيوَانُ السَّيِّئَاتِ فَيُدْعَى بِابْنِ آدَمَ الْمُؤْمِنِ لِلْحِسَابِ فَيَتَقَدَّمُ الْقُرْآنُ أَمَامَهُ فِى أَحْسَنِ صُورَةٍ فَيَقُولُ يَا رَبِّ أَنَا الْقُرْآنُ وَ هَذَا عَبْدُكَ الْمُؤْمِنُ قَدْ كَانَ يُتْعِبُ نَفْسَهُ بِتِلَاوَتِى وَ يُطِيلُ لَيْلَهُ بِتَرْتِيلِى وَ تَفِيضُ عَيْنَاهُ إِذَا تَهَجَّدَ فَأَرْضِهِ كَمَا أَرْضَانِى قَالَ فَيَقُولُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ عَبْدِى ابْسُطْ يَمِينَكَ فَيَمْلَؤُهَا مِنْ رِضْوَانِ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْجَبَّارِ وَ يَمْلَأُ شِمَالَهُ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ ثُمَّ يُقَالُ هَذِهِ الْجَنَّةُ مُبَاحَةٌ لَكَ فَاقْرَأْ وَ اصْعَدْ فَإِذَا قَرَأَ آيَةً صَعِدَ دَرَجَةً

يونس بن عمار گويد: كه حضرت صادق عليه السلام فرمود دفترها در روز قيامت سه دفتر است دفترى كه نعمتها در آن ثبت شده و دفترى كه كارهاى نيك در آنست و دفترى كه كارهاى بد در آن ثبت است پس دفتر نعمتها را با دفتر كارهاى نيك برابر كنندو نعمتها همه كارهاى نيك را فراگيرد و در خود فرو بردو دفتر كارهاى بد بجا ماند پس آدميزاده مؤ من را براى حساب بخوانند و قرآن در بهترين صورتى پيش رويش در آيد و گويد: بار پروردگارا من قرآنم و اين بنده مؤ من تو است كه خود را براى خواندن من به تعب مى انداخت ، و شب خود را با آهنگ خوش و هموار خواندن من دراز مى كرد و ديدگانش در هنگام نماز شب اشك ريزان بود، چنانچه مرا خشنود ساختى او را هم خشنود كن  امام فرمود: پس خداى عزيز جبار مي فرمايد: اى بنده من دست راستت را باز كن و خداوند آنرا از رضوان خود و دست چپش را از رحمت خود پر كند سپس باو گفته شود: اين بهشت براى تو مباح است پس قرآن بخوان و بالا برو پس هرگاه يك آيه بخواند يك درجه بالا رود               اصول كافى جلد 4 ص/ 402 ح/ 12

حاملان قرآن

عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص حَمَلَةُ الْقُرْآنِ عُرَفَاءُ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ الْمُجْتَهِدُونَ قُوَّادُ أَهْلِ الْجَنَّةَ وَ الرُّسُلُ سَادَةُ أَهْلِ الْجَنَّةَ

حضرت صادق عليه السلام فرمود: رسول خدا (ص ) فرمود: حاملين قرآن نمايندگان و سرپرستان اهل بهشتند، و مجتهدان جلو داران اهل بهشتند، و پيامبران آقايان اهل بهشتند اصول كافى جلد 4 ص/ 409 ح/ 11

ياد گرفتن قرآن

عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ يَنْبَغِى لِلْمُؤْمِنِ أَنْ لَا يَمُوتَ حَتَّى يَتَعَلَّمَ الْقُرْآنَ أَوْ يَكُونَ فِى تَعْلِيمِهِ

حضرت صادق عليه السلام فرمود: براى مؤ من شايسته است كه نميرد تا قرآن را ياد گيرد يا در كار ياد گرفتنش باشد

اصول كافى جلد 4 ص/ 409 ح/ 3                                             خواندن قرآن در هر روز

 

عَنْ اَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ: الْقُرْآنُ عَهْدُ اللَّهِ إِلَى خَلْقِهِ فَقَدْ يَنْبَغِى لِلْمَرْءِ الْمُسْلِمِ أَنْ يَنْظُرَ فِى عَهْدِهِ وَ أَنْ يَقْرَأَ مِنْهُ فِى كُلِّ يَوْمٍ خَمْسِينَ آيَةً

حضرت صادق عليه السلام فرمود: قرآن عهد خداوند و فرمان او است بر خلقش پس سزاوار است براى شخص مسلمان كه در اين عهد و فرمان خدا نظر افكند و روزى پنجاه آيه از آن بخواند                     اصول كافى جلد 4 ص/ 412 ح/ 1 

خانه هاي قرآني

عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام :الْبَيْتُ الَّذِى يُقْرَأُ فِيهِ الْقُرْآنُ وَ يُذْكَرُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِيهِ تَكْثُرُ بَرَكَتُهُ وَ تَحْضُرُهُ الْمَلَائِكَةُ
وَ تَهْجُرُهُ الشَّيَاطِينُ وَ يُضِى ءُ لِأَهْلِ السَّمَاءِ كَمَا تُضِى ءُ الْكَوَاكِبُ لِأَهْلِ الْأَرْضِ وَ إِنَّ الْبَيْتَ الَّذِى لَا يُقْرَأُ فِيهِ الْقُرْآنُ وَ لَا يُذْكَرُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِيهِ تَقِلُّ بَرَكَتُهُ وَ تَهْجُرُهُ الْمَلَائِكَةُ وَ تَحْضُرُهُ الشَّيَاطِينُ

و نيز فرمود عليه السلام : كه اميرالمؤ منين عليه السلام فرمودخانه اى كه در آن قرآن خوانده شود و ذكر خداى عزوجل (و ياد او) در آن بشود بركتش ‍ بسيار گردد و فرشتگان در آن بيايند و شياطين از آن دور شوند و براى اهل آسمان مى درخشد چنانچه ستارگان براى اهل زمين مى درخشدو خانه اى كه در آن قرآن خوانده نشود و ذكر خداى عزوجل در آن نشود بركتش كم شود و فرشتگان از آن دور شوند و شياطين در آن حاضر گردند

اصول كافى جلد 4 ص/ 413 ح/ 3                                             خواندن قرآن از روى آن

عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ ثَلَاثَةٌ يَشْكُونَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَسْجِدٌ خَرَابٌ لَا يُصَلِّى فِيهِ أَهْلُهُ وَ عَالِمٌ بَيْنَ جُهَّالٍ وَ مُصْحَفٌ مُعَلَّقٌ قَدْ وَقَعَ عَلَيْهِ الْغُبَارُ لَا يُقْرَأُ فِيهِ

و نيز فرمود عليه السلام : سه چيز است كه بدرگاه خداى عزوجل شكايت كند مسجد ويرانى كه اهلش در آن نماز نخوانند، و دانشمند عالمى كه ميان نادانها و جهال باشد و قرآنى كه گرد بدان نشسته و كسى آنرا نخواند  اصول كافى جلد 4 ص/ 417 ح/ 3

نگاه به قرآن و عبادت

إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنِّى أَحْفَظُ الْقُرْآنَ عَلَى ظَهْرِ قَلْبِى فَأَقْرَؤُهُ عَلَى ظَهْرِ قَلْبِى أَفْضَلُ أَوْ أَنْظُرُ فِى الْمُصْحَفِ قَالَ فَقَالَ لِى بَلِ اقْرَأْهُ وَ انْظُرْ فِى الْمُصْحَفِ فَهُوَ أَفْضَلُ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ النَّظَرَ فِى الْمُصْحَفِ عِبَادَةٌ

اسحاق بن عمار گويد: بحضرت صادق عليه السلام عرض كردم : قربانت گردم من قرآن را حفظ دارم آنرا از حفظ بخوانم بهتر است يا از روى قرآن ؟ فرمود: بلكه آنرا بخوان و نگاه بقرآن كن (و از روى آن بخوان ) كه بهتر است ، آيا نمي داني كه نگاه كردن در قرآن عبادت است ؟

اصول كافى جلد 4 ص/ 418 ح/ 5                                   ترتيل قرآن با صداى خوش

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ص بَيِّنْهُ تِبْيَاناً وَ لَا تَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعْرِ وَ لَا تَنْثُرْهُ نَثْرَ الرَّمْلِ وَ لَكِنْ أَفْزِعُوا قُلُوبَكُمُ الْقَاسِيَةَ وَ لَا يَكُنْ هَمُّ أَحَدِكُمْ آخِرَ السُّورَةِ

عبداللّه بن سليمان گويد: از حضرت صادق عليه السلام پرسيدم از گفتار خداى عزوجل (كه فرمايد:) ((و رتل القرآن ترتيلا)) فرمود: اميرالمؤ منين صلوات اللّه عليه فرموده : يعنى او را خوب بيان كن و همانند شعر آنرا به شتاب مخوان ، و مانند ريگ (هنگام خواندن ) آنرا پراكنده مساز، ولى دلهاى سخت خود را بوسيله آن به بيم و هراس افكنيد، و همت شما اين نباشد كه سوره را به آخر رسانيد؛ يعنى همت خود را در تدبر و تاءمل در آيات و بكار بستن و عمل كردن آنها قرار دهيد نه باينكه سوره را بآخر رسانيد           اصول كافى جلد 4 ص/ 418 ح/ 1

مدت زمان ختم قرآن

عَنْ عَلِى بْنِ أَبِى حَمْزَةَ قَالَ سَأَلَ أَبُو بَصِيرٍ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام وَ أَنَا حَاضِرٌ فَقَالَ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَقْرَأُ الْقُرْآنَ فِى لَيْلَةٍ فَقَالَ لَا فَقَالَ فِى لَيْلَتَيْنِ فَقَالَ لَا حَتَّى بَلَغَ سِتَّ لَيَالٍ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَقَالَ هَا ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع يَا أَبَا مُحَمَّدٍ إِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلي الله عليه و آله كَانَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ فِى شَهْرٍ وَ أَقَلَّ إِنَّ الْقُرْآنَ لَا يُقْرَأُ هَذْرَمَةً وَ لَكِنْ يُرَتَّلُ تَرْتِيلًا إِذَا مَرَرْتَ بِآيَةٍ فِيهَا ذِكْرُ النَّارِ وَقَفْتَ عِنْدَهَا وَ تَعَوَّذْتَ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ فَقَالَ أَبُو بَصِيرٍ أَقْرَأُ الْقُرْآنَ فِى رَمَضَانَ فِى لَيْلَةٍ فَقَالَ لَا فَقَالَ فِى لَيْلَتَيْنِ فَقَالَ لَا فَقَالَ فِى ثَلَاثٍ فَقَالَ هَا وَ أَوْمَأَ بِيَدِهِ نَعَمْ شَهْرُ رَمَضَانَ لَا يُشْبِهُهُ شَيْءٌ مِنَ الشُّهُورِ لَهُ حَقٌّ وَ حُرْمَةٌ أَكْثِرْ مِنَ الصَّلَاةِ مَا اسْتَطَعْتَ

على بن ابى حمزه گويد: ابوبصير از امام صادق عليه السلام پرسيد و من نيز در خدمتش بودم و عرضكرد: قربانت شوم ! من قرآن را در يك شب بخوانم ؟ فرمود: نه ، عرضكرد: در دو شب ؟ فرمود: نه ، تا رسيد بشش شب با دست اشاره كرده فرمود:ها (يعنى آرى بخوان ) سپس حضرت صادق عليه السلام فرمود: اى ابا محمد آنان كه پيش از شماها بودند از اصحاب محمد صلي الله عليه و آله قرآن را در يك ماه و كمتر مى خوانند، قرآن را بشتاب و سرعت نبايد خواند بلكه بايد هموار و شمرده خوانده شود، و هرگاه بآيه اى برخورد كردى كه در آن ذكر دوزخ است نزد آن بايستى و از دوزخ بخدا پناه برى ، پس ابو بصير عرضكرد: در ماه رمضان قرآن را در يك شب بخوانم ؟ فرمود: نه ، عرضكرد: در دو شب بخوانم ؟ فرمود: نه ، عرضكرد: در سه شب بخوانم ؟ فرمود: آرى بخوان و با دست خود اشاره كرد آرى ماه رمضان (ماهى ) است كه هيچكدام از ماهها بدو نمانند براى آن ماه حق و حرمتى است ، (و در آن ماه ) نماز هر چه توانى بخوان           اصول كافى جلد 4 ص/ 423 ح/ 5

نهى از نخواندن سوره توحيد در نمازهاى پنجگانه

عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ مَنْ مَضَى بِهِ يَوْمٌ وَاحِدٌ فَصَلَّى فِيهِ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ وَ لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ قِيلَ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ لَسْتَ مِنَ الْمُصَلِّينَ

امام صادق عليه السلام فرمود: هركس يك روز تمام بر او بگذرد و نمازهاى پنج گانه را بخواند و در آن نمازها قل هو اللّه احد نخواند باو گفته شود: اى بنده خدا تو از نمازگزاران نيستى

اصول كافى جلد 4 ص/ 428 ح/ 10                                                       دعاى پيش از خواندن قرآن

منقول از حضرت رسول اکرم صلي الله عليه و آله: اللهم بالحق انزلته و بالحق نزل, اللهم عظم رغبتى فيه واجعله نورا" لبصرى وشفاء لصدرى و ذهابا" لهمى و غمى و حزنى, اللهم زين به لسانى و جمل به وجهى و قو به جسدى وثقل به ميزانى, وارزقنى تلاوته على طاعتك آناء الليل واطراف النهار, واحشرنى مع النبى محمد وآله الاخيار

بار خدايا قرآن را به حق نازل كردى و به درستى هم نازل شده, بار الها ميل و رغبت مرا به قرآن بزرگ گردان و آن را روشنايى ديده و شفاى دل و برنده غم و غصه و اندوهم قرار ده, خداوندا زبانم را به خواندن قرآن زينت ده و چهره ام را به سبب آن نيكويى بخش و پيكرم را به پيروى آن نيرومند فرما و ميزان علمم را به تبعيت آن سنگين گردان و خواندن قرآن را شب و روز با توفيق فرمانبردارى روزيم فرما و مرا با پيغمبرت حضرت محمد(ص) و آل برگزيده اش محشور گردان

دعا ختم قرآن

منقول از امام صادق عليه السلام اللهم انى قد قرئت ما قضيت من كتابك الذى انزلته على نبيك الصادق صلى الله عليه و اله, فلك الحمد ربنا, اللهم اجعلنى ممن يحل حلاله و يحرم حرامه و يومن بمحكمه و متشابهه, و اجعله لى انسا فى قبرى وانسا فى حشرى, واجعلنى ممن يرقى بكل آيه قراها درجه فى اعلى عليين برحمتك يا ارحم الراحمين

بارالها به راستى و حقيقت خواندنم آنچه را بيان كردى در كتابى كه بر پيغمبر راستگويت فرو فرستادى, اى پروردگار ما ستايش وثناء مخصوص تواست, بار خدايا مرا از آنانى كه حلال قرآن را حلال و حرام آن را حرام مى دانند و به آيات محكم و متشابه آن ايمان دارند قرار بده و قرآن را مونس در قبر و روز بازپسين من گردان . و مرا از كسانى بگردان كه هر آيه اى مى خواند , درجه اى در بالاترين درجات بهشت به او عطا كنند , به رحمتت اى رحيم ترين رحيمان

بحارالانوار ج 92, ص 206

اشعار دهه آخر صفر

به مناسبت شهادت پیامبر اکرم (ص)

زبانحال پیامبر اکرم (ص)در لحظه ی احتضار با دخت گرامیش فاطمه زهرا (س)

دخترم آمده راهش بدهید

بوسه بر چهره ی ماهش بدهید

دخترم، آخر اوقات من است

آخرین لحظه ی ساعات من است

دخترم این تو و این حیدر من

حیدرم این تو و این دختر من

یادگاریه من ای شاه عرب

دخترم هست به تو ماه عرب

این امانت به تو بسپردم عزیز

انقدر در بر من اشک مریز

یک وصیت به تو دارم حیدر

نشود لاله ی باغم پرپر

من چه گویم که دهم باورتان

میخ تیزی است به روی درتان

به روی صورت من زُل نزنید

بروید میخ در از جا بِکَنید

دخترم ای سپر جان ولی

اختیارت بسپردم به علی

تو بیا بوسه به رویت بزنم

و دمی شانه به مویت بزنم

********

در ساعت آخرم سخن ها دارم

بگذار که لب بر  رخ تو بگذارم

بگذار که با سوز و نوا یا زهرا

من پرده ز راز دل خود بردارم

من غمزده از مرگ نیم یار دلم

من غمزده از میخ در و مسمارم

از داغ در سوخته و سینه ی تو

چون ابر بهاری، گل من می بارم

آن لحظه که سوراخ شود سینه ی تو

آغشته شوم با دل خون، دلدارم

در موقع حادثه نگاهی انداز

آن لحظه منم بین در ودیوارم

سروده : جعفر ابوالفتحی

چرخ گردون را عجب غوغا و شوری در سر است

یا که گیتی را فنا گردیده وقت محشر است

بر چه می ریزد سرشک تلخ از مژگان فلک

عالمی را رخت ماتم نوحه گر بر پیکر است

ارض هستی یکسره گردیده بی صبر و سکون

خون چکان عرش و فلک در ماتم پیغمبر است

فاطمه دخت نبی می سوزد از هجر پدر

خلقت هستی پریشان از نوای کوثر است

یک طرف نالان حسن سویی حسین و زینبین

سوی دیگر دل غمین بهر برادر حیدر است

ناگهان آمد سروشی غم مخور زهرای من

نگذرد چندی پدر واصل به وصل دختر است

مهر تابان هدایت گشته خاموش عاقبت

مرتضی دیگر غریب و بی کس و بی یاور است

آب غسل تو نخشکیده هنوز ای نور حق

دخترت پهلو شکسته بین دیوار و در است

بعد تو از آتش بدعتت سرایت سوختند

غنچه نارسته ای از ظلم کینه پرپر است

خیز از جا یا رسول الله بنگر بی معین

ریسمان بر گردن فتاح و میر خیبر است

یا رسول الله چنان سیلی به زهرایت زدند

کز شرارش تا ابد نیلی عذار دخت راست

یا رسول الله زجا برخیز و زهرا را ببین

آنکه را خواندی ابیها را گرامی مادر است

یا رسوالله علی شد بعد تو خانه نشین

حق شده خاموش وناحق بهر امت رهبر است


گرید امشب سه جا دخت بدرالدُّجی
گه برای پدر، گه حسن گه رضا
آه و واویلتا آه و واویلتا (2)

ناله ی فاطمه می رود بر سما
از فراغ پدر خاتم الانبیاء
آه و واویلتا آه و واویلتا (2)
در کجایی پدر خیز و بنما نظر
مانده زهرای تو بین دیوار و در
آه و واویلتا آه و واویلتا (2)
حاج مهدی خرازی

شهادت حضرت رضا علیه السلام
سزد جاری شود از دیده ام خون
که در خون غرق گردد قصر مأمون
چه رخ داده که مأمون ستمکار
شرار فتنه اش ریزد ز رخسار

در افکار پلیدش نقشه ای شوم
به دستش خوشة انگور مسموم
نشانده در محیط غم فضا را
کشیده نقشة قتل رضا را
رضا مانند شمع انجمن ها
سراپا سوخته تنهای تنها
نه یاران را ز حال او خبر بود
نه خواهر، نه برادر، نه پسر بود
تعارف کرد مأمون ستمگر
از آن انگور بر نجل پیمبر
امام هشتم آن مولای مظلوم
نگه بودش بر آن انگور مسموم
نفس ها آه می شد در نهادش
نه خواهر بود بر سر نه جوادش
سرشک غربتش زد حلقه در چشم
که مأمون گشت از سر تا به پا خشم
پی تهدید مولا آن ستمکار
به یک سو پرده زد با خشم بسیار
غلامان پشت پرده تیغ در دست
ستاده مست تر از زنگی مست
همه آمادة جنگ و ستیزند
که خون نجل زهرا را بریزند
عزیز فاطمه گردید ناچار
گرفت انگور را از آن ستمکار
ز دل می خواند حی داورش را
صدا زد جد و باب مادرش را
تناول کرد از آن خوشه سه دانه
که از جانش کشید آتش زبانه
ز جا برخاست با رنگ پریده
در آن حالت عبا بر سر کشیده
غریب و بی کس و تنها روانه
نهان از چشم مردم شد به خانه
چو شمع سوخته پیوسته می سوخت
کنار حجرة در بسته می سوخت
چراغ نور بخش انجمن ها
به خود چون شعله می پیچید تنها
نفس در سینه اش گشته شراره
جوادش را صدا می زد هماره
که ای فرزند دلبندم کجایی
فروغ دیده ام داد از جدایی
بیا تا توشه از رویت بگیرم
تو را گیرم در آغوش و بمیرم
دلم تنگ تو و معصومه باشد
به قلبم داغ آن مظلومه باشد
هنوزش بود مرغ جان به سینه
جوادش آمد از شهر مدینه
به لب لبیک و در دل بود آهش
به ماه عارض بابا نگاهش
پریده رنگ، خونین دل سیه پوش
چو جان بگرفت بابا را در آغوش
سرشکش ریخت بر سیمای بابا
دو لب بگذاشت بر لب های بابا
پدر یک لحظه چشم خویش بگشاد
جوادش را تماشا کرد و جان داد

امام رضا

من كه اين صحن و سرايم را نمايان كرده‌ام
شرحِ دردِ غربتم در سينه پنهان كرده‌ام
از براي خط سرخِ شيعه‌ي بابم علي
عزم رفتن در غريبي خراسان كرده‌ام
لحظه‌اي كه از مدينه آمدم بر سوي طوس
من وداعي ديدني با نورِ چشمان كرده‌ام
آن دم آمد خاطرم پر مي‌زدم من در عطش
يادي از لب‌هاي خشكِ شاهِ عطشان كرده‌ام
منتظر بودم جوادم تا بيايد از سفر
گريه بر آن زينب زار و پريشان كرده‌ام
در ميان حجره‌ و دلخسته و زار و پريش
بهرِ فرزندم، جوادم ختم قرآن كرده‌ام
تا جوادم آمد و او را بغل كردم به آه
يادِ از آن كرب و بلا و آن يتيمان كرده‌ام
مادرم وقتي سرم را روي زانويش نهاد
دردِ دلها نزد آن زهراي نالان كرده‌ام

شاعر : حسن فطرس

السَّلام ای شهید خراسان
ای پناه همه بی پناهان
ای رضاجان، ای رضاجان، ای رضاجان (2)
تو جگر گوشه ی مرتضایی
تو علی بن موسی الرضایی
ای رضاجان، ای رضاجان، ای رضاجان (2)

جان زهرا و جان جوادت
وقت مردن زماکن عنایت
ای رضاجان، ای رضاجان، ای رضاجان (2)
ای گل پرپر باغ حیدر
پاره ی قلب موسی بن جعفر
ای رضاجان، ای رضاجان، ای رضاجان (2)
یک نظر کن بر این قلب خسته
جان زهرای پهلو شکسته
ای رضاجان ای رضاجان ای رضاجان (2)
مصطفی را تو نور دو عینی
حافظ خون پاک حسینی
ای رضاجان ای رضاجان ای رضاجان (2)
میهمانم من از ره رسیدم
میزبانا مکن ناامیدم
ای رضاجان ای رضاجان ای رضاجان (2)
حاج مهدی خرازی

شهادت حضرت رضا علیه السلام
می دهد بوی حسین کربلای مشهدم
شبنم غربت گرفت لاله های مشهدم
من غریب الغربایم با غریبان آشنایم
من رضایم
حج مظلومیت است اعتکاف کوی من
خون ثاراللهی ام جوشد از هر موی من
وارث خون خدایم یادگار کربلایم
من رضایم

 

در هوای تربتم گریه دارد آسمان
بر من و بر غربتم خون ببارد آسمان
گر چه بر غم ها دوایم بی کسم، درد آشنایم
من رضایم
شعله زد غصب فدک از جنایات یزید
آتشی زان شعله بود ظلم مأمون الرّشید
من که مسموم از جفایم کشته این ماجرایم
من رضایم

من کشته ی زهر جفایم
چشم و چراغ مرتضایم
رضا غریب الغربایم
من غریبم، من شهیدم، من رضایم
شهر خراسان، کربلایم
کنار قبر با صفایم
شیعه کند گریه برایم
من غریبم، من شهیدم، من رضایم

از سینه ام خیزد شراره
گردیده قلبم پاره پاره
جواد می کند نظاره
من غریبم، من شهیدم، من رضایم
شهیدِ بی جرم و گناهم
نَفَس شده شعله ی آهم
شد قصرِ مامون قتلگاهم
من غریبم، من شهیدم، من رضایم
من آن امام مهربانم
که قاتلم شد میزبانم
مأمون زده آتش به جانم
من غریبم، من شهیدم، من رضایم
این قلب زار و خسته ی من
این ناله ی آهسته ی من
این حجره ی در بسته ی من
من غریبم، من شهیدم، من رضایم
اهل خراسان نوحه خواندند
خودرا به تابوتم رساندند
گل به روی نعشم فشاندند
من غریبم، من شهیدم، من رضایم

تو آرزو تو امیدی
سلام گرم مرا چون ز راه دور شنیدی
کـرم نمـودی و بهـر زیارتت طلبیدی
برای آنکه گل از اشک دیده بر تو بیارم

دل مـرا تـو شکستی، غم مرا تو خریدی

 

بـه نـامه سيه‌ام لحظه‌ای نگاه نکـردی
مـرا صـدا زدی و پـرده مـرا ندریـدی
چگونه راه به من دادی ای رئوف رئوفان
مگـر سیـاهی پـرونده مـرا تو ندیدی
در آستان تو من روی آورم به چه رویی
که من چو خار سیه رویم و تو یاس سفیدی
نیاز بـر کـه بیارم؟- تو حاجتی تو نیازی
امید بـر کـه ببندم- تو آرزو تـو امیدی
چـه رازهای نهانی که بود در دل تنگم
نگفتـه بـودم و دیدم تمام را تو شنیدی
به حیرتم که نکرد این همه گنه ز تو دورم
من از تو هر چه بریدم، تو از کرم نبریدی
چه می‌شود گره از کار «میثمت» بگشایی
مگـر نـه قفـل مهمـات را فقط تو کلیدی
          
غلامرضا سازگار

در مدح و مصیبت امام حسن علیه السلام
الا جمال تو حسن خدا امام حسن
امام پیش تر از ابتدا امام حسن
زعیم مملکت بی حدود حضرت حق
به کل خلق تویی مقتدا امام حسن

 

تویی محیط کرم ای کریم اهل البیت
کرامت از تو گرفته بقا امام حسن
تو آن بزرگ کریمی که دشمن خود را
عطا کنی به جواب خطا امام حسن
حریم توست بهشت وسیع قرب خدا
مزار توست دل انبیا امام حسن
بقیع تو که درش بسته روز و شب باز است
هماره بر روی دل های ما امام حسن
به باغ حسن تو آیات نور گل کرده
ز بوسه های رسول خدا امام حسن
قلمرو حرم قدست ای غریب بقیع
بود تمامی ارض و سما امام حسن
عجب ندارم اگر جبرییل هر شب و روز
کند به زائر قبرت دعا امام حسن
خدا گواست که از وصف جن و انس و ملک
فراتر است مقام شما امام حسن
خدا و احمد و حیدر تو را ثنا خوانند
فضایل تو کجا ما کجا امام حسن
مضیف خانة تو یک مدینه نیست که هست
دو عالمت همه مهمان سرا امام حسن
کمال حسن خدایی، نبی به امر خدا
حسن گذاشته نام تو را امام حسن
تو خود امامِ حسین استی و امام حسین
به حضرت تو کند اقتدا امام حسن
تو چارمین نفر از پنج تن، نه، پنج تنی
میان مجمع آل کسا امام حسن
به حُسن خلق تو نازم که دشمنت می خواست
کند به دوستی ات جان فدا امام حسن
به حقِّ حق که اگر صبر تو نبود، نبود
قیام زندة کرببلا امام حسن
قعود تو ز قیام حسین کمتر نیست
تو راست نهضت صبر و رضا امام حسن
حسین بود که ده سال در امامت تو
به جای پای تو بگذاشت پا امام حسن
هماره چون پدر خود علی ستم دیدی
گهی ز غیر و گه از آشنا امام حسن
نه دشمنت دمی از دشمنی ات دست کشید
نه دوست کرد به حقت وفا امام حسن
کجا روم به که گویم که یار کشت تو را
درون خانه به زهر جفا امام حسن
صحابه ات همه تنها گذاشتند، دگر
به حضرت تو جسارت چرا امام حسن
همان که فاطمه را کشت روی منبر گفت
زکینه بر پدرت ناسزا امام حسن
یکی به حملة ثانی یکی به زهر جفا
دوبار شد جگرت پاره یا امام حسن
هزار حیف که یک لحظه لاله باران شد
جنازة تو به تیر خطا امام حسن
تو در بقیع و دو غاصب درون خانة تو
کجا رواست چنین ناروا امام حسن
چه زود عهد پیمبر ز یاد امت رفت
چه خوب حق شما شد ادا امام حسن
کنار قبر غریبت هماره ممنوع است
که شیعه بر تو بگیرد عزا امام حسن
کنار پنجره های بقیع خلوت تو
نشد که بر تو کنم التجا امام حسن
ز دور گریة "میثم" نثار تربت تو
تمام عمر به صبح و مسا امام حسن

 

(روضه مکشوفه)

زبانحال امام حسن ع با زینب کبری س در هنگام احتضار

مادرم بین در و دیوار بود

سینه اش را رد یک مسمار بود

کوچه ای تنگ و دلی بسیار سنگ

بین کوچه مادرم بی یار بود

گو چه شد بر مادر پاکم که در

سن هجده سالگی بیمار بود

مرد بد سیلی به رویش می نواخت

مرد بد انقدر لاکردار بود

سیلی اش انقدر محکم بود که

مادر شبها دگر بیدار بود

پشت درب سوخته یک شاپرک

بال های شاپرک در نار بود

نام آن نامرد را پیشم مبر

مادرم از نام او بی زار بود

یــــــا حســـن مجتبی

ذکر نزول عطا، یا حسن و یا حسین
علت لطف خدا، یا حسن و یا حسین

تا که خدایی شوم، کرب و بلایی شوم
می زنم از دل صدا، یا حسن و یا حسین

 

بانی اشک دو چشم، رحمت جاری حق
آبروی چشم ها، یا حسن و یا حسین

قبلة حاجات ما، اوج عبادات ما
روح مناجات ما، یا حسن و یا حسین

یکی بدون حرم، یکی بدون کفن
سرم فدای شما، یا حسن و یا حسین

هر دو شهید مادر، هر دو غریب مادر
کشتة یک ماجرا، یا حسن و یا حسین

حسن امام حسین، حسین اسیر حسن
هردو به هم مبتلا، یا حسن و یا حسین

تاب و قرار زینب، ذکر فرار زینب
در وسط شعله ها، یا حسن و یا حسین

*(***********

یوسف اشک
تا یوسف اشکم سر بازار نیاید
کالای مرا هیچ خریدار نیاید
در سوز جگر مصلحت ماست که ما را
غیر از جگر سوخته در کار نیاید

 

خارم من و در سینه من عشق شکفته است
تا خلق نگویند گل از خار نیاید
بیمار فراقم من و وصل است دوایم
تدبیر به کار من بیمار نیاید
یک عمر به درگاه رضا رفتم و حاشاک
بر دیدن این دلشده یک بار نیامد
ای حجت هشتم که خدا خوانده رضایت
مدح تو جز از ایزد دادار نیاید
خود را به تو بستم که منم نوکر کویت
از نوکریم گر که تو را عار نیاید
ما عافیت از چشم تو داریم که گوید
بیمار به دلجویی بیمار نیاید
نومیدی و درگاه تو، بی سابقه باشد
هر کار ز تو آید و این کار نیاید
آخر به کجا روی کند ای همه رحمت
گر در بر تو شخص گرفتار نیاید
دیدم همه جا بر در و دیوار حریمت
جایی ننوشته است گنهکار نیاید
جاروکش درگاه توام همچو "مؤید"
زین بیش از این بنده دربار نیاید

عزای حسن است

روز رنج و محن است، رخت ماتم به تن است
همگی گریه کنید که عزای حسن است
به خدا بر همه تا روز جزا معلوم است
که حسن در وطنش مثل علی مظلوم است

 

وا حسن وای حسن ، وا حسن وای حسن
خیزد از طشت ندا ای خدا و ای خدا
اجر و پاداش نبی شده با زهر ادا
این همه برگ گل و لاله که در این لگن است
پاره های جگر یوسف زهرا حسن است
وا حسن وای حسن ، وا حسن وای حسن
بس که پر بود دلش از غم و رنج و محن
طشت خون هم جگرش سوزد از داغ حسن
همه در غربت آن نور دو عین گریه کنید
باید از داغ حسن مثل حسین گریه کنید
وا حسن وای حسن ، وا حسن وای حسن
آن که یوسف شده مست از بوی پیرهنش
شده از تیر جفا لاله باران بدنش
ماهیان در دل دریا به حسن گریه کنید
همه با حضرت زهرا به حسن گریه کنید
وا حسن وای حسن ، وا حسن وای حسن
جگر صبر کباب بود از صبر حسن
گریه ممنوع بود بر سر قبر حسن
نه فقط شعلة داغش زده آتش به دلم
قبر بی شمع و چراغش زده آتش به دلم
وا حسن وای حسن ، وا حسن وای حسن

مهرت به كاينات برابر نمى شود

داغى ز ماتم تو فزون تر نمى شود

از داغ جانگداز تو اى گوهر وجود

سنگ است هر دلى كه مكدّر نمى شود

ظلمى كه بر تو رفت ز بيداد اهل ظلم

بر صفحه خيال مصوّر نمى شود

تنها جنازه تو شد آماج تير كين

يك ره شد اين جنايت و ديگر نمى شود

بى بهره از فروغ و لاى تو يا حسن

مشمول اين حديث پيمبر نمى شود

فرمود ديده اى كه كند گريه بر حسن

آن ديده كور وارد محشر نمى شود

دارم اميد بوسه قبر تو در بقيع

امّا چه مى توان كه ميسّر نمى شود

با اين ستم كه بر تو و بر مدفنت رسيد

ويران چرا بناى ستمگر نمى شود

آن را چه دوستى است «مؤيّد» كه ديده اش

از خون دل ز داغ حسن تر نمى شود

*(***********

اي پسر اول زهرا حسن
سيـدنا سيـدنا يا حسن

صورت تو سوره فرقان و نور
چشم بد از روي دل‌آرات دور

عفو خدا شيفته ياربت
عاشق «العفو» نماز شبت

وصف تو ممکن نبوَد با سخن
تو حسني تو حسني تو حسن

طلعت زيبات شده باغ گل
از اثـر بـوسة ختـم رسل

جاي تو آغوش رسول خداست
مرکب تو دوش رسول خداست

بهر تو اي مهر تو خيرالعمل
دوش محمّد شده «نعم الجمل»

تا تو نهي پاي به پشتش، رسول
مانده خم و سجده خود داده طول

آنکه دهد شهد به وحي از دو لب
از لب شيرين تـو نـوشد رطب

روي تـو آيينـة حسـن‌آفرين
يک حسن و اين همه حسن؟- آفرين!

چارم آن پنجي و در چشم من
پنـج تنـي پنـج تنـي پنج تن

جود تو از چشمة بي‌ابتداست
سفره تو مُلک وسيع خداست

اي همه با دشمن خود گشته دوست
خنـده تـو پاسخ دشنام اوست

خشم عدو تا به تو شدّت گرفت
مهر تو از خشم تو سبقت گرفت

هر که شرف از کرم آرد به کف
دست تو بخشيده کرم را شرف

نيست به وصف تو رسا صحبتم
غـرق شـدم در عـرق خجلتم

خالـق خـلقي و خـدا نيستي
فوق ملَک، فوق بـشر، کيستي؟

صبر تو شايسته‌ترين ابتلاست
صلح تو يک نهضت کرب و بلاست

حيف که کشتند تو را دوستان
خـار ستـم در جـگرِ بوستان

شير خدا را پسري يـا حسن
از همه مظلوم‌تري يـا حسن

اي تـو جگر پاره پاره جگر
در بغـل مـادر و جـد و پدر

«جعده»‌ات ارچه دشمن جاني است
قاتـل تـو «مغيره» و «ثاني» است

قلب تو در کوچه شد اي جان پاک
چون سندِ باغ فدک چاک چاک

سـوز درون از سخنت ريـخته
خـون دلـت از دهـنت ريـخته

آه تـو از بـس شرر افروخته
زهر ز سوز جگرت سوخته

نخل وجودت به تب و تاب شد
آب شد و آب شد و آب شد

حلم ز داغ تو زمين‌گير شـد
لالـه تشييع تنـت، تيـر شـد

آن همـه تيـر اي پسر فاطمه
رفـت فـرو در جگـر فاطمه

خار چو بر برگ گل ياس ريخت
خون دل از ديده عباس ريخت

اي سند غربت تـو قبـر تـو
صبر شده خونْ جگر از صبر تو

اشک بده تا کـه نثـارت کنم
گريه چو شمع شب تارت کنم

خـاک رهِ ميثمتـان، «ميثـمم»
با غمتان در دو جهان خرّمم
استاد حاج غلامرضا سازگار

زهر جفا زد آتش مادر بر این دل من (3)
همسر من ای مادر گردیده قاتل من (3)
جنازه ام مادر جان کردند و تیرباران
حسن، حسن، حسن جان، حسن، حسن، حسن جان (2)

خونی که خورده بودم مادر من از برایت (3)
ببین که می چکد از گلوی مجتبایت (3)
جنازه ام مادر جان کردند و تیرباران
حسن، حسن، حسن جان، حسن، حسن، حسن جان (2)
چه رنجها من دیدم مادر در این زمانه (3)
دیدم تورا می زدند سیلی و تازیانه (3)
جنازه ام مادر جان کردند و تیرباران
حسن، حسن، حسن جان، حسن، حسن، حسن جان (2)

حاج مهدی خرازی

 

حسن مظلوم است

ماهیان گریه کنید که حسن مظلوم است
غربتش از حرم خلوتش معلوم است
مه چراغ حرم و مرغ سحر زائر او
نرسد دست کسی بر حرم و حائر او
این مزار حسن است
این غریب وطن است

 

این غریب وطن است، بعد مام و پدرش
قصة کوچه بود پاره های جگرش
پدرش گریه به مظلومی زهرا می کرد
مادرش نقش زمین گشت و تماشا می کرد
این مزار حسن است
این غریب وطن است
دود کاشانة وحی زنگ آیینة او
خون آن سینه بود جاری از سینة او
تا به لبخند مغیره نگهش می افتاد
پای تا سر همه می سوخت و می شد فریاد
این مزار حسن است
این غریب وطن است
باید از سوز جگر در غمش گریه کنیم
حق نداریم که در حرمش گریه کنیم
خواندن قصة اندوه و غمش ممنوع است
گریه بر غربت او در حرمش ممنوع است
این مزار حسن است
این غریب وطن است
غصه های دل او بیش تر از همه بود
اولین قاتل او، قاتل فاطمه بود
لحظه لحظه غم نو بر غمش افزوده شدی
پاره های جگرش گفت که آسوده شدی
این مزار حسن است
این غریب وطن است
بر حسن گریه کنید همگی، ای یاران
که شد از تیر جفا بدنش، گلباران
آن کسانی که به قلبش همه شمشیر زدند
همه با بغض علی بر بدنش تیر زدند
این مزار حسن است
این غریب وطن است

پسر فاطمه سلام الله علیها
آن آب که بر جان حسن شعله برافروخت
با زهر در آمیخته بود و جگرش سوخت
آن پاره دل ها که فرو ریخت به دامن
خون جگری بود که یک عمر بیاندوخت

 

در سوختن و ساختنش عمر سر آمد
مظلومیت از مادر و صبر از پدر آموخت
اسماء لعین بر پسر هند جگرخوار
جان پسر فاطمه را خسته و بفروخت
در کرب و بلا بر سه هدف کارگر افتد
آن تیر که تابوت حسن را به کفن دوخت
شاید که "مؤید" به صف حشر نسوزند
آن را که دل از داغِ جگرسوزِ حسن سوخت

تیر باران

ای اهل مدینه فتنه بنیان مکنید
بر آل علی این همه عصیان مکنید
گر لاله نریزید به تابوت حسن
شرمی ز رسول، تیر باران نکنید