نسیم کوی رضا (ع)
زیارت وسیله قرب الهی
بنابر آنچه از متون روایی و دینی استفاده میشود، زیارت قبور اولیای الهی منشا آثار و برکات دنیوی و اخروی فراوانی است و مسلمانان به حکم آیه «اتقوا الله وابتغوا الیه الوسیلة»(1)؛ «تقوای الهی پیشه کنید و وسیلهای [برای تقرب] به سوی او بجوئید.» اولیای الهی را بهترین وسیله برای تقرب به خداوند میدانند .
از این رو، بارها رنج و مشقت سفر را به جان میخرند و به زیارت قبور آنان مشرف میشوند و به پیمان و عهد قلبی و درونی که با پیامبران و امامان خویش بستهاند، عمل میکنند. امام علی بن موسی الرضا(علیهالسلام) میفرماید: «ان لکل امام عهدا فی عنق اولیائه و شیعته و ان من تمام الوفاء بالعهد و حسن الاداء زیارة قبورهم فمن زارهم رغبة فی زیارتهم و تصدیقا بما رغبوا فیه کان ائمتهم شفعاءهم یوم القیامة(2)؛ همانا برای هر امامی عهد و پیمانی است بر عهده پیروان و شیعیانشان و وفای کامل به این عهد و ادا نمودن آن به وجه نیکو در گروی زیارت قبور آنان است، پس هر کس از روی رغبت و میل به زیارت آنان و برای تصدیق آنچه که آنها در آن رغبت داشتند، آنان را زیارت کند، امامان و پیشوایانشان در روز قیامت شفیع آنان خواهند بود.»
همچنین رسول گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله) میفرمایند: «من اتانی زائرا کنت شفیعه یوم القیامة(3)؛ هر کس به زیارت من بیاید در روز قیامت شفیع او خواهم بود.» زیارت در واقع، تجدید عهد و پیوند زدن قلب و روح به انسانهایی است که خلیفة الله حقیقی در زمین هستند؛ کسانی که به حقیقت ندای «انی جاعل فی الارض خلیفة»(4) را جامه عمل پوشانیدهاند، و سفره جود و کرمشان برای عموم مردم گسترده و باب لطف و رحمتشان بر همگان گشوده است؛ انسانهایی که در وصف آنان گفته میشود: «السلام علی ائمة الهدی و مصابیح الدجی و اعلام التقی و ذوی النهی(5)؛ سلام بر امامان هدایت، و روشنگران تاریکی، و نشانههای تقوا و پرهیزگاری، و صاحبان عقل.»
پینوشتها:
1- مائده/35 .
2- بحارالانوار، مجلسی، موسسة الوفاء، ج97، ص116 .
3- همان، ص 142 .
4- بقرة/30 .
5- تهذیب الاحکام، ج6، ص96، ح1 (زیارت جامعه) .
توصیههایی برای زیارت حضرت رضا(علیهالسلام)
برای مشرف شدن به حرم حضرت علی بن موسی الرضا(علیهالسلام) نكات و موارد متعددی در روایات ذكر شده است و بزرگان دین هم هر كدام نكات خاص و ویژهای را عمل مینمودهاند كه در اینجا به بخشی از آنها اشاره میشود.
آنچه مسلم است این كه زائر بر اساس توان نسبت به انجام این اعمال اقدام مینماید.
1ـ اولین نكتهای كه اینجا لازم است به آن اشاره شود، این است كه موقعی كه كسالت دارید یا خسته هستید و یا در حال و هوای دعا نیستید به زیارت نروید. اول خودتان را آماده كنید، بعد مشرف شوید.
2ـ با رعایت نكته فوق، با آرامش، بدون توجه به اطراف و یا صحبتهای غیر ضروری با اطرافیان، با توجه كامل قلب به حضرت رضا(علیهالسلام) به طرف حرم حركت كنید.
3ـ گفتن ذكر «استغفرالله ذاالجلال و الاكرام من جمیع الذنوب و الاثام» در بین راه، یعنی از محل اقامت تا ورودی صحن مطهر.
4ـ وقتی میخواهید پایتان را داخل صحن بگذارید چون فضا عوض میشود ذكر هم عوض میشود. در صحن آرام آرام به طرف حرم حركت كنید و ذكر شریف «لا اله الا الله» را تكرار كنید تا آن كه به روضه مقدسه برسید.
5ـ با احترام در ورودی روضه مقدسه بایستید. وقتی اذن دخول را خواندید و رقت قلبی به شما دست داد و اشكتان جاری شد و یا حالتان تغییر كرد، بدانید كه این علامت رخصت و اجازه ورود به روضه است.
6ـ سجده كردن حرام است ولی عتبهبوسی مستحب مؤكد است.
7ـ هنگام رویت ضریح مطهر و قدم برداشتن در روضه منوره بهتر است ذكر شریف «الله اكبر» را بگویی، البته با رعایت احترام و ادب.
8ـ اگر مزاحمتی برای زائران حضرت به وجود نمیآید تا حد امكان به ضریح نزدیك شوید و زیارتهای وارده را بخوانید. اگر امكانش نیست، اصرار نداشته باشید، چرا كه آزار نرساندن به زائران حضرت، واجبتر است.
9ـ بهتر است زیارت حضرت رضا(علیهالسلام) و دعاها را از روی مفاتیح یا كتب معتبر موجود در حرم بخوانید.
10ـ اگر ناراحتی و مشكلی ندارید، ایستاده و با صدای آرام زیارت را بخوانید تا موجب سلب حضور قلب از دیگران نشوید. به خاطر رعایت ادب و احترام در محضر حضرت، از دعوت دیگران به فرستادن صلوات با صدای بلند خودداری كنید.
11ـ پس از خواندن زیارت، در صورت امكان به بالای سر حضرت بروید و به نیابت از حضرت ولی عصر(عج) نماز زیارت را بخوانید. اگر فرصت دارید دو ركعت نماز زیارت بخوانید كه در ركعت اول بعد از حمد، سوره یس، و در ركعت دوم سوره الرحمن خوانده میشود و یا دو ركعت نماز مانند نماز صبح بخوانید با نیت نماز زیارت.
التماس دعا